Dom energooszczędny a pasywny – różnice i podobieństwa

Dom oszczędzający energię cieplną to dom przyszłości. Właśnie dlatego dzisiaj technologie budowlane pozwalające na zredukowanie zapotrzebowania budynku na ciepło cieszą się tak dużym powodzeniem. Wśród nich można wyróżnić dwie kategorie – domy energooszczędne oraz domy pasywne. W czym są do siebie podobne? Czym różnią się między sobą? Sprawdzamy!

Czym jest dom energooszczędny?

Domy energooszczędne, które określane są również jako domy niskoenergetyczne, to rodzaj obiektów budowlanych wyróżniających się niższym zapotrzebowaniem na ciepło w stosunku do budownictwa tradycyjnego.

Dzięki zastosowaniu specjalnych materiałów, instalacji oraz technologii domy energooszczędne są znacznie tańsze w utrzymaniu. Wynika to z faktu, że mają one bardzo niski współczynnik przenikania ciepła i eliminują problematyczne mostki termiczne. Dodatkowo stosuje się w nich często nowoczesne rozwiązania jak fotowoltaika, kolektory słoneczne, pompy ciepła, mechaniczna wentylacja z odzyskiem ciepła – rekuperacja.

Zapotrzebowanie na ciepło w stosunku rocznym dla domów energooszczędnych powinno wynosić 30-40 kWh/(m2rok), podczas gdy tradycyjne budownictwo to aż 95-120 kWh/(m2rok). Parametr ten określany jest też jako maksymalna wartość zużycia energii pierwotnej – EP.

Standard energetyczny WT 2021. Normy dla domu energooszczędnego – maksymalna wartość współczynnika przenikania ciepła U [W/(m2*K)]:

  • dla ścian zewnętrznych: <=0,20
  • dla dachów, stropów i stropodachów: 0,15 – 0,20
  • dla podłóg na gruncie: 0,15 – 0,20
  • dla okien (z wyjątkiem połaciowych): 0,80-1,00
  • dla okien połaciowych: 0,20 – 0,30
  • dla drzwi zewnętrznych: 0,80 – 1,00

Czym jest dom pasywny?

Domy pasywne to rodzaj domów niskoenergetycznych, w których stosowane są rozwiązania pozwalające na uzyskanie jeszcze niższego zapotrzebowania na ciepło.

Tym, co wyróżnia go na tle budynków pasywnych, jest pasywne, czyli bierne pozyskiwanie i wykorzystanie energii, głównie poprzez promieniowanie słoneczne dochodzące przez okna ulokowane od strony południowej. W efekcie koszty utrzymania takich budynków są jeszcze niższe, dlatego często nie stosuje się w nich również standardowych systemów grzewczych, gdyż po prostu nie są one potrzebne.

Zapotrzebowanie na ciepło w stosunku rocznym dla domów pasywnych powinno wynosić 15 kWh/(m2rok).

Standard energetyczny WT 2021. Normy dla domu pasywnego – maksymalna wartość współczynnika przenikania ciepła U [W/(m2*K)]:

  • dla ścian zewnętrznych: <=0,12
  • dla dachów, stropów i stropodachów: 0,15
  • dla podłóg na gruncie: 0,15
  • dla okien (z wyjątkiem połaciowych): 0,70-0,80
  • dla okien połaciowych: 0,15
  • dla drzwi zewnętrznych: 0,80

Podobieństwa między domem energooszczędnym a pasywnym

Zarówno domy energooszczędne, jak i pasywne wyróżniają się niższym zapotrzebowaniem na energię cieplną, co powoduje, że są one tańsze w utrzymaniu. Również niskie zużycie energii powoduje, że są one bardziej przyjazne dla środowiska naturalnego.

Zarówno domy energooszczędne, jak i pasywne mogą być wznoszone na bazie różnych typów materiałów. Technologie te nie są opatentowane, dlatego inwestorzy mają w tym przypadku dużą dowolność, przy czym muszą pamiętać o tym, że budynek, aby otrzymać miano energooszczędnego albo pasywnego, musi spełniać wymienione wyżej normy.

Spotyka się zatem budynki energooszczędne i pasywne murowane, drewniane, w tym o konstrukcji szkieletowej, ale również wznoszone są budynki o konstrukcji prefabrykowanej, modułowej.

Aby uzyskać optymalną oszczędność energii, w budynkach energooszczędnych i pasywnych stosuje się poniższe rozwiązania:

  • zwarta bryła – stosunek powierzchni przegród zewnętrznych do metrażu budynku jest obniżony w stosunku do tradycyjnego budownictwa
  • szczelna termoizolacja – aby budynki energooszczędne i pasywne mogły zapewnić optymalny poziom oszczędności energii, są bardzo dobrze izolowane
  • eliminacja mostków cieplnych – poprzez dokładną termoizolację oraz konstrukcję budynku, na przykład bez balkonów, okien połaciowych
  • energooszczędne i inteligentne systemy – stosowane są między innymi wentylacja mechaniczna z rekuperacją, systemy fotowoltaiczne, panele słoneczne do dogrzewania wody, pompy ciepła, a także ogrzewanie pasywne w przypadku domów pasywnych, ponadto montowane są systemy typu inteligentny dom

Obecnie budownictwo energooszczędne jest bardzo popularne i na taką inwestycję decyduje się wiele osób, które chciałyby mieszkać w domu ciepłym, ale też niedrogim w utrzymaniu. Warto też podkreślić fakt, że technologie cały czas tanieją, dlatego wybudowanie domu spełniającego normy energooszczędności jest obecnie coraz tańsze.

Co ciekawe, projekty domów energooszczędnych można kupować również jako projekty gotowe, co powoduje, że nie trzeba udawać się do biura architektonicznego, aby otrzymać indywidualny projekt budynku. To również przekłada się na niższe koszty jego realizacji.

Czym różnią się domy energooszczędne od pasywnych?

Główna różnica pomiędzy domami energooszczędnymi oraz pasywnymi polega na ich zapotrzebowaniu na energię cieplną.

Domy energooszczędne, chociaż są tańsze w utrzymaniu niż domy budowane według tradycyjnych technologii, nie są aż tak oszczędne jak domy pasywne. W domach pasywnych stosowane są rozwiązania, które pozwalają na znaczne zredukowanie zapotrzebowania budynku na ciepło, które dostarczane jest głównie w sposób pasywny – bierny.

Ogrzewanie pasywne polega przede wszystkim na wykorzystaniu naturalnych źródeł ciepła, w tym energii słonecznych, energii z gruntu, ale również energii oddawanej przez domowników przebywających w budynku. W takich domach nie ma potrzeby montażu standardowych kotłów grzewczych, ponieważ pozyskują one energię w sposób naturalny, a dzięki odpowiedniej izolacji oraz wentylacji zapobiegają stratom cieplnym.

Oczywiście, wykorzystanie nowoczesnych rozwiązań w ramach domu pasywnego będzie również wiązało się z wyższymi wydatkami niż w przypadku domu energooszczędnego. Warto jednak przeanalizować także koszty ich utrzymania, które w przypadku budownictwa pasywnego są znacznie niższe niż w budownictwie energooszczędnym.

Inwestor musi zatem ocenić, jaka technologia budowy domu odpowiada mu najbardziej, aby dzięki temu mógł on uzyskać optymalny dla siebie komfort, ale także oszczędności zarówno teraz, jak i w przyszłości.

Podsumowanie

Domy energooszczędne i domy pasywne są podobne do siebie pod kątem swojej niskoenergetycznej konstrukcji i stosowanych technologii. Domy pasywne idą jednak o krok dalej i zapewniają jeszcze niższe zapotrzebowanie na energię cieplną, a tym samym znacznie niższe rachunki za eksploatację.